
Köpeklerde Havai Fişek ve Gök Gürültüsü Korkusu: Yılbaşından Önce Hazırlık Planı
Köpeğiniz havai fişek ya da gök gürültüsünde titriyor, saklanıyor ya da kaçmaya mı çalışıyor? Korkunun vücutta nasıl oluştuğunu, yılbaşından önce sesle kademeli alıştırmayı, güvenli alanı, kaçmaya karşı künye önlemlerini ve hekime ne zaman gidileceğini Vet. Hek. Metehan Çalıkuşu anlatıyor.
Havai fişek ve gök gürültüsü korkusu köpeklerde sık görülür ve çoğu zaman kendiliğinden geçmez. Yılbaşından önceki haftalar; sesle kademeli alıştırmaya başlamak, evde güvenli bir alan kurmak, künye ve mikroçip bilgisini güncellemek ve ağır korkuda veteriner hekimle plan yapmak için doğru zamandır. Tanı ve tedavi kararı veteriner hekimindir.
Gece yarısına birkaç dakika kala ilk patlama duyulur; köpeğiniz kulaklarını geriye yatırır, soluk soluğa kalır, titremeye başlar ve yatağın altına sığmaya çalışır. Bazı köpekler kapıyı tırmalar, bazıları bir açıklık bulduğu anda kaçar. Havai fişek ve gök gürültüsü korkusu, köpek sahiplerinin her yıl yeniden yaşadığı bir sorundur ve çoğu zaman yılbaşı gecesine "bu yıl da geçer" diye hazırlıksız girilir.
Oysa yılbaşına hâlâ yaklaşık altı hafta var ve bu süre, korkuyu yönetmek için gerçek bir fark yaratabilir. Bu yazıda korkunun vücutta nasıl oluştuğunu, neden yıllar içinde artabildiğini ve yılbaşından önce adım adım neler yapabileceğinizi anlatıyoruz. Buradaki bilgiler muayenenin yerini tutmaz; köpeğinizin korkusunun derecesini değerlendirmek ve gerekiyorsa tedaviyi planlamak veteriner hekiminizin işidir.
Köpekler havai fişekten ve gök gürültüsünden neden bu kadar korkar?
Korku, canlıyı tehlikeden koruyan doğal ve sağlıklı bir tepkidir. Sorun, tepkinin gerçek bir tehlike olmadığı hâlde çok şiddetli olması, uzun sürmesi ve köpeğin gündelik yaşamını bozmasıdır. Havai fişek ve gök gürültüsü bu tepkiyi tetiklemek için adeta "kusursuz" uyaranlardır: ani, yüksek, önceden kestirilemeyen ve köpeğin kaçıp kurtulamadığı seslerdir.
Köpeklerin işitmesi bizimkinden farklıdır; insanların duyamadığı yüksek frekansları da algılarlar. Gök gürültüsünde ise ses tek başına değildir: şimşek çakmaları, rüzgâr, yağmurun sesi ve fırtına öncesi havadaki değişiklikler de tabloya eklenir. Bu nedenle bazı köpekler fırtına başlamadan önce huzursuzlanmaya başlar.
Korku vücutta ne başlatır?
Beyin bir sesi tehdit olarak algıladığında, beynin derinlerindeki korku merkezi (amigdala) iki sistemi birden harekete geçirir:
- Hızlı yanıt — sempatik sinir sistemi: Adrenalin ve noradrenalin salınır. Kalp hızlanır, solunum sıklaşır, göz bebekleri büyür, kaslar kasılır. Titreme, soluk soluğa kalma, salya artışı ve kaçma isteği bu "savaş ya da kaç" tepkisinin görünür yüzüdür.
- Yavaş yanıt — stres hormonu ekseni: Hipotalamus–hipofiz–böbrek üstü bezi ekseni üzerinden kortizol salınır. Bu yanıt daha geç başlar ama daha uzun sürer; bu yüzden bazı köpekler patlamalar bittikten saatler sonra bile tam olarak sakinleşemez.
Neden her yıl daha kötüye gidebilir?
Korku öğrenilir ve genellenir. Köpek, korkutucu sesi onunla birlikte gelen başka işaretlerle eşleştirir: barut kokusu, ışık çakmaları, akşamın belli bir saati, hatta insanların hazırlık telaşı. Zamanla bu işaretler de tek başına korku başlatabilir. Kaçamadığı ve kontrol edemediği her şiddetli deneyim, tepkiyi bir sonraki sefere daha da güçlendirebilir (duyarlılaşma). Araştırmalar, havai fişek korkusunun birçok köpekte zamanla kendiliğinden azalmadığını, aksine artabildiğini ve başka seslere de yayılabildiğini göstermektedir. Bu yüzden erken ve planlı davranmak önemlidir.
Ağrı ve ses hassasiyeti arasındaki bağlantı
Ses hassasiyeti yalnızca davranışsal bir konu olmayabilir. Kas-iskelet sistemi ağrısı olan köpeklerde ses hassasiyetinin daha sık görüldüğünü düşündüren bulgular vardır; korku tepkisi sırasında kasılan ve ağrıyan bir vücut, korkuyu daha da yoğun yaşatabilir. Özellikle yaşlı bir köpekte ses korkusu yeni başladıysa ya da belirgin biçimde arttıysa, bunun nedenini veteriner hekiminizin muayeneyle araştırması gerekir.
Sinir sisteminin gündelik dengesinde beslenmenin payı
Sinir hücreleri sürekli enerji ve yapı taşı ihtiyacı olan hücrelerdir. B1 vitamini (tiamin) ve B12 vitamini (kobalamin), sinir hücrelerinin normal metabolizmasına katkıda bulunan vitaminlerdir; esansiyel amino asitler ve esansiyel yağ asitleri ise vücudun dışarıdan alması gereken temel besin öğeleri arasındadır. Bu besin öğeleri sinir sisteminin normal fizyolojik işleyişine eşlik eder. Ancak hiçbir besin öğesi korkuyu ortadan kaldırmaz, sesle alıştırmanın ve gerektiğinde hekimin planladığı tedavinin yerini tutmaz.
Köpeğinizin korktuğunu nasıl anlarsınız?
Her korkan köpek titremez ya da saklanmaz. Hafif belirtiler kolayca gözden kaçar; bu yüzden köpeğinizin ilk işaretlerini tanımak, hem alıştırma çalışmasında hem de yılbaşı gecesinde işinizi kolaylaştırır.
- Hafif belirtiler: Kulakları geriye yatırma, dudak yalama, esneme, gözlerin beyazını gösterme, kuyruğu indirme, sık sık havayı koklama ya da sesin geldiği yöne donup bakma, ödülü ya da mamayı reddetme.
- Orta belirtiler: Soluk soluğa kalma, titreme, sahibinin peşinden ayrılmama, huzursuzca dolaşma, saklanma, salya artışı.
- Ağır belirtiler: Kapı, pencere ya da kafesi tırmalama ve kemirme, kaçma girişimi, kendine zarar verme, idrar ya da dışkı kaçırma, uzun süre saklandığı yerden çıkmama, yemek yememe.
Yılbaşına altı hafta: hazırlık planı nasıl kurulur?
Bu hafta: hekim kontrolü, künye ve gözlem
- Veteriner hekiminizle görüşün. Köpeğinizin geçen yıllardaki tepkisini, belirtilerin ne kadar sürdüğünü anlatın; mümkünse telefonla çekilmiş kısa bir video gösterin. Hekiminiz korkunun derecesini, ağrı ya da başka bir sağlık sorununun eşlik edip etmediğini değerlendirir ve gerekiyorsa tedavi seçeneklerini sizinle planlar.
- Künye ve mikroçip bilgisini kontrol edin (ayrıntısı aşağıda).
- Not tutun. Köpeğinizi hangi seslerin, hangi yükseklikte rahatsız ettiğini gözleyin. Bu notlar hem hekiminize hem de alıştırma çalışmasına yol gösterir.
Sesle kademeli alıştırma nasıl yapılır?
Bu yöntem iki adımı birleştirir: korkutucu sesi köpeğin tepki vermeyeceği kadar düşük bir düzeyde tanıtmak (kademeli alıştırma) ve bu sesi köpeğin sevdiği bir şeyle eşleştirmek (karşı koşullama). Amaç, sesin "kötü bir şeyin" değil "iyi bir şeyin" habercisi olmasıdır.
- 1Başlangıç düzeyini bulun. Havai fişek ya da gök gürültüsü kaydını, köpeğinizin neredeyse fark etmediği kadar kısık açın. Kulaklarını oynatıp oynatmadığına, rahatça yiyip yemediğine bakın.
- 2Sesi keyifli bir şeyle eşleştirin. Ses çalarken sevdiği bir ödül verin, oyun oynayın ya da yalama ve kemirme oyuncağı sunun. Ses kapanınca ödül de biter.
- 3Kısa tutun. Seanslar birkaç dakikayı geçmesin; köpek yorulmadan ve sıkılmadan bitirin.
- 4Çok yavaş ilerleyin. Köpeğiniz bir düzeyde birkaç seans boyunca tamamen rahatsa sesi çok az artırın. Odayı, hoparlörün yerini ve günün saatini değiştirmek alıştırmayı gerçeğe yaklaştırır.
- 5Korku görürseniz bir adım geri dönün. Hafif belirtilerden biri bile ortaya çıkarsa ses fazla yüksektir; bir önceki düzeye inin. Köpeği korkarken sese "maruz bırakmak" alıştırmayı geriye götürür.
Bilinmesi gereken sınırlar: Kayıtlar, gerçek bir patlamanın ya da fırtınanın basıncını, ışığını ve kokusunu tam olarak yansıtamaz; alıştırma tek başına her köpekte yeterli olmayabilir. Köpeğiniz çok kısık seste bile korku gösteriyorsa çalışmayı kendi başınıza zorlamayın; veteriner hekiminizle ve gerekirse hekiminizin yönlendirdiği bir davranış uzmanıyla ilerleyin. Yılbaşına kadar alıştırma tamamlanmasa bile çalışmayı bırakmayın; bir sonraki yıl ve fırtına mevsimi için de yatırımdır.
Güvenli alan nasıl hazırlanır?
Korkan köpek, kendini güvende hissettiği bir yere çekilmek ister. Bu alanı köpeğiniz seçsin, siz yalnızca daha güvenli hâle getirin:
- Mümkünse evin iç tarafında, penceresi az ve sesi daha az alan bir oda ya da köşe seçin. Birçok köpek banyo, koridor ya da dolap yanı gibi kapalı alanları tercih eder.
- Yatağını, su kabını, sevdiği oyuncağı ve üzerinizde kullandığınız kokulu bir giysiyi koyun.
- Kafes kullanıyorsanız yalnızca köpeğinizin zaten sevdiği ve kendi isteğiyle girdiği bir kafesi kullanın; üzerini örtebilirsiniz ama kapısını kapatmayın. Panik içindeki bir köpek kapalı kafeste kendine zarar verebilir.
- Alanı yılbaşından haftalar önce hazırlayın ve köpeğinizin orada sakin zamanlar geçirmesini, ödül ve oyunla eşleştirmesini sağlayın.
Yılbaşı gecesi ve fırtınalı günlerde ne yapmalı?
Yapın:
- Yürüyüşü gün ışığında, patlamalar başlamadan yapın; akşam yemeğini biraz erkene alın.
- Kapıları, pencereleri, bahçe kapısını ve çitleri kontrol edin; perdeleri kapatın.
- Televizyon, müzik ya da beyaz gürültü gibi tanıdık bir arka plan sesi açın.
- Köpeğinizi yalnız bırakmayın. Sakin bir sesle konuşmak, okşamak ya da yanında oturmak korkuyu "ödüllendirmez"; sakin varlığınız köpeğinize destek olur.
- Saklanmak istiyorsa bırakın, güvenli alanına gitmesine izin verin.
- Misafir varsa kapının açılıp kapanmasına dikkat edin; köpeği kapıdan uzak bir odada tutmak kaçma riskini azaltır.
Yapmayın:
- Köpeğinizi cezalandırmayın, azarlamayın; korku ceza ile azalmaz, artar.
- "Alışsın" diye dışarı çıkarıp havai fişekleri izletmeyin ya da balkona, bahçeye bağlamayın.
- Saklandığı yerden zorla çıkarmayın.
- İnsanlar için kullanılan ya da başka bir hayvana verilmiş hiçbir ilacı, hekiminize danışmadan köpeğinize vermeyin. İlaç gerekip gerekmediğine ve hangisinin uygun olduğuna yalnızca veteriner hekiminiz karar verir.
Gök gürültüsü yılbaşı gibi önceden belli değildir. Hava durumunu takip edip fırtına beklenen günlerde aynı güvenli alanı ve aynı rutini kullanmak, köpeğinize öngörülebilir bir düzen sunar.
Kaçmaya karşı nasıl önlem alınır?
Korkan köpek, normalde hiç yapmadığı şekilde kapıdan fırlayabilir, tasmasından sıyrılabilir ya da çitin üstünden atlayabilir. Bu yüzden yılbaşı dönemi kaybolan köpeklerin sık görüldüğü bir dönemdir. Bugünden yapabilecekleriniz:
- Künye: Tasmasında köpeğinizin adı ve ulaşılabilir bir telefon numaranızın yazılı olduğu, okunaklı bir künye bulunsun.
- Mikroçip: Köpeğinizin mikroçipli olduğundan ve kayıttaki iletişim bilgilerinin güncel olduğundan emin olun; taşındıysanız ya da numaranızı değiştirdiyseniz kaydı güncelleyin. Mikroçipin okunup okunmadığını bir sonraki muayenede kontrol ettirebilirsiniz.
- Tasma düzeni: Yılbaşına yakın günlerde iyi oturan, sıyrılmayı zorlaştıran bir göğüs tasması kullanın; gerekirse tasmayla birlikte çift bağlantı yapın.
- Bahçede bile tasmalı: Patlamaların yoğun olduğu günlerde köpeğinizi bahçeye bile tasmasız çıkarmayın.
- Güncel fotoğraf: Köpeğinizin net bir fotoğrafını telefonunuzda hazır tutun.
- Ertesi gün de dikkat: Patlamalar ertesi gün de sürebilir; yürüyüşlerde yerde kalan havai fişek artıklarına karşı da dikkatli olun.
Ne zaman veteriner hekime gidilmeli?
Havai fişek korkusu olan her köpeğin hekim kontrolüne ihtiyacı vardır; çünkü korkunun derecesini değerlendirmek ve tedavi gerekip gerekmediğine karar vermek veteriner hekimin işidir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden veteriner hekiminizle görüşün:
- Geçmiş yıllarda kendine zarar verdiyse, kapı ya da kafes parçaladıysa, dişini ya da tırnağını kırdıysa
- Korku belirtileri saatler sürüyor, köpeğiniz ertesi gün de normale dönmüyorsa
- Kaçma girişimi olduysa ya da daha önce kaçtıysa
- Ses korkusu yeni başladıysa ya da yaşlı bir köpekte belirgin biçimde arttıysa (ağrı, işitme değişikliği ya da yaşa bağlı başka bir sorun eşlik edebilir)
- Korku, kapı zili, araba kornası gibi başka seslere de yayılmaya başladıysa
- Köpeğiniz çok kısık sesle yapılan alıştırmada bile korku gösteriyorsa
- Korkuyla birlikte kusma, ishal, aşırı soluma ya da bayılma gibi belirtiler görüyorsanız
- Köpeğinize herhangi bir ilaç ya da destek ürünü vermeyi düşünüyorsanız
Ağır korkuda hekiminiz ilaç tedavisini de planlayabilir. Bu karar, köpeğinizin sağlık durumu ve kullandığı diğer ürünler değerlendirilerek yalnızca veteriner hekim tarafından verilir; yılbaşına yakın son güne bırakmamak için görüşmeyi bu haftalarda yapın.
Calm bu planda nerede durur?
Calm, kedi ve köpeklerde gerginlik ve korku yaratan durumlarda sakinliğin korunmasına katkıda bulunan, damla formunda bir tamamlayıcı yemdir. Bileşiminde doğal esansiyel yağ asidi kaynağı olan kenevir tohumu yağı, sinir sisteminin normal dengesine eşlik eden esansiyel amino asit L-treonin ve sinir hücrelerinin normal metabolizmasına katkıda bulunan B1 ve B12 vitaminleri yer alır. Calm sakinleştirici (sedatif) bir ürün değildir; sakinleştirici ilaçların, sesle kademeli alıştırmanın ve güvenli alanın yerini almaz, bu planın içinde yalnızca besinsel bir eşlikçidir. Köpeğiniz için uygun olup olmadığına, ne zaman başlanacağına ve nasıl kullanılacağına veteriner hekiminiz ve ürün etiketi karar verir. Bileşimin ayrıntıları için Calm ürün sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Korkan köpeğimi teselli edersem korkusunu pekiştirir miyim?
Hayır. Korku bir duygudur; sakin bir sesle konuşmak, okşamak ya da yanında oturmak onu "ödüllendirmez". Aksine sakin varlığınız köpeğinize güven verebilir. Kaçınılması gereken; telaşlı davranmak, köpeği cezalandırmak ya da saklandığı yerden zorla çıkarmaktır.
Sesle alıştırmaya şimdi başlarsam yılbaşına yetişir mi?
Köpeğe ve korkunun derecesine göre değişir. Hafif korkusu olan bazı köpeklerde birkaç haftalık düzenli çalışma fark yaratabilir; ağır korkuda ise süreç daha uzun sürer ve tek başına yeterli olmayabilir. Yılbaşına yetişmese bile çalışmaya devam etmeye değer; köpeğinizin durumu için en doğru planı veteriner hekiminizle yapın.
Köpeğimi yılbaşı gecesi bahçede ya da balkonda bırakabilir miyim?
Önerilmez. Dışarıda patlamalara daha yakın ve korunmasızdır, panikle çitten atlayabilir, tasmasından sıyrılabilir ya da kendine zarar verebilir. Yılbaşı gecesi köpeğiniz içeride, güvenli alanına ulaşabileceği bir yerde ve yanında biri olacak şekilde kalmalıdır.
Köpeğime insanlar için kullanılan sakinleştirici ya da uyku ilacı verebilir miyim?
Hayır. İnsan ilaçlarının etkileri ve güvenli kullanım koşulları köpekte farklıdır; bazıları köpek için tehlikeli olabilir ya da korkuyu azaltmadan yalnızca hareketi kısıtlayabilir. İlaç gerekip gerekmediğine ve hangisinin uygun olduğuna yalnızca köpeğinizi muayene eden veteriner hekim karar verir.
Gök gürültüsü korkusu havai fişek korkusundan farklı mıdır?
İkisi sıklıkla birlikte görülür, ancak gök gürültüsünde ses tek başına değildir: şimşek, rüzgâr, yağmur ve fırtına öncesi havadaki değişiklikler de korkuyu tetikleyebilir. Bu yüzden bazı köpekler fırtına başlamadan huzursuzlanır. Hazırlık ilkeleri benzerdir; güvenli alan ve öngörülebilir rutin her iki durumda da önemlidir.
Calm bir sakinleştirici mi?
Hayır. Calm, sakinliğin korunmasına besinsel olarak eşlik eden bir tamamlayıcı yemdir; sakinleştirici (sedatif) değildir ve ilaç değildir. Korkunun tanısı, derecesinin değerlendirilmesi ve gerekiyorsa tedavisi veteriner hekiminizindir; Calm'ın köpeğinize uygun olup olmadığına da hekiminiz karar verir.
Son söz
Havai fişek ve gök gürültüsü korkusu "bu yıl da geçer" diye beklenecek bir sorun değildir; çoğu köpekte planlı bir hazırlıkla yönetilebilir. Yılbaşına kalan haftalarda sesle kademeli alıştırmaya başlamak, köpeğinizin seçtiği güvenli alanı hazırlamak, künye ve mikroçip bilgisini güncellemek ve ağır korkuda hekiminizle önceden plan yapmak, hem köpeğinizin hem sizin yılbaşı gecesini daha sakin geçirmenize yardımcı olur. Köpeğinizin korkusunun derecesi, alıştırma planı ve kullanmayı düşündüğünüz her ürün için veteriner hekiminize danışın.
Kaynakça
- Blackwell EJ, Bradshaw JWS, Casey RA. Fear responses to noises in domestic dogs: prevalence, risk factors and co-occurrence with other fear related behaviour. Applied Animal Behaviour Science. 2013;145(1–2):15–25.
- Riemer S. Not a one-way road — Severity, progression and prevention of firework fears in dogs. PLoS ONE. 2019;14(9):e0218150.
- Sherman BL, Mills DS. Canine anxieties and phobias: an update on separation anxiety and noise aversions. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice. 2008;38(5):1081–1106.
- Levine ED, Ramos D, Mills DS. A prospective study of two self-help CD based desensitization and counter-conditioning programmes with the use of Dog Appeasing Pheromone for the treatment of firework fears in dogs (Canis familiaris). Applied Animal Behaviour Science. 2007;105(4):311–329.
- Lopes Fagundes AL, Hewison L, McPeake KJ, Zulch H, Mills DS. Noise sensitivities in dogs: an exploration of signs in dogs with and without musculoskeletal pain using qualitative content analysis. Frontiers in Veterinary Science. 2018;5:17.
- Hammerle M, Horst C, Levine E, ve ark. 2015 AAHA Canine and Feline Behavior Management Guidelines. Journal of the American Animal Hospital Association. 2015;51(4):205–221.
- Dale AR, Walker JK, Farnworth MJ, Morrissey SV, Waran NK. A survey of owners' perceptions of fear of fireworks in a sample of dogs and cats in New Zealand. New Zealand Veterinary Journal. 2010;58(6):286–291.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Köpeğinizin ses korkusu, yılbaşı hazırlığı ve kullanmayı düşündüğünüz her ürün ya da ilaç için veteriner hekiminize danışın.
Sık sorulan sorular
Korkan köpeğimi teselli edersem korkusunu pekiştirir miyim?
Hayır. Korku bir duygudur; sakin bir sesle konuşmak, okşamak ya da yanında oturmak onu "ödüllendirmez". Aksine sakin varlığınız köpeğinize güven verebilir. Kaçınılması gereken; telaşlı davranmak, köpeği cezalandırmak ya da saklandığı yerden zorla çıkarmaktır.
Sesle alıştırmaya şimdi başlarsam yılbaşına yetişir mi?
Köpeğe ve korkunun derecesine göre değişir. Hafif korkusu olan bazı köpeklerde birkaç haftalık düzenli çalışma fark yaratabilir; ağır korkuda ise süreç daha uzun sürer ve tek başına yeterli olmayabilir. Yılbaşına yetişmese bile çalışmaya devam etmeye değer; köpeğinizin durumu için en doğru planı veteriner hekiminizle yapın.
Köpeğimi yılbaşı gecesi bahçede ya da balkonda bırakabilir miyim?
Önerilmez. Dışarıda patlamalara daha yakın ve korunmasızdır, panikle çitten atlayabilir, tasmasından sıyrılabilir ya da kendine zarar verebilir. Yılbaşı gecesi köpeğiniz içeride, güvenli alanına ulaşabileceği bir yerde ve yanında biri olacak şekilde kalmalıdır.
Köpeğime insanlar için kullanılan sakinleştirici ya da uyku ilacı verebilir miyim?
Hayır. İnsan ilaçlarının etkileri ve güvenli kullanım koşulları köpekte farklıdır; bazıları köpek için tehlikeli olabilir ya da korkuyu azaltmadan yalnızca hareketi kısıtlayabilir. İlaç gerekip gerekmediğine ve hangisinin uygun olduğuna yalnızca köpeğinizi muayene eden veteriner hekim karar verir.
Gök gürültüsü korkusu havai fişek korkusundan farklı mıdır?
İkisi sıklıkla birlikte görülür, ancak gök gürültüsünde ses tek başına değildir: şimşek, rüzgâr, yağmur ve fırtına öncesi havadaki değişiklikler de korkuyu tetikleyebilir. Bu yüzden bazı köpekler fırtına başlamadan huzursuzlanır. Hazırlık ilkeleri benzerdir; güvenli alan ve öngörülebilir rutin her iki durumda da önemlidir.
Calm bir sakinleştirici mi?
Hayır. Calm, sakinliğin korunmasına besinsel olarak eşlik eden bir tamamlayıcı yemdir; sakinleştirici (sedatif) değildir ve ilaç değildir. Korkunun tanısı, derecesinin değerlendirilmesi ve gerekiyorsa tedavisi veteriner hekiminizindir; Calm'ın köpeğinize uygun olup olmadığına da hekiminiz karar verir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin, tanısının veya tedavisinin yerine geçmez. VetUx London ürünleri tamamlayıcı besindir. Dostunuzla ilgili bir endişeniz varsa veteriner hekiminize danışın.
Paylaş
Yazıda anlatılan besinsel desteğe karşılık gelen formüller.
İlgili yazılar
Tüm yazılar
Bakım RehberiKedi ve Köpeklerde Göz Akıntısı: Renk ve Kıvam Neyi Anlatır, Göz Çevresi Nasıl Temizlenir?
Berrak, sümüksü ya da sarı-yeşil göz akıntısı neye işaret edebilir, göz çevresi evde nasıl güvenle temizlenir ve hangi belirtide beklemeden hekime gidilir? Gözyaşı lekesinin nedenini ve insan göz damlasının neden kullanılmadığını Vet. Hek. Metehan Çalıkuşu anlatıyor.
Bakım RehberiYaşlı Kedi Bakımı Rehberi: 7 Yaş Sonrası Kontroller, Beslenme ve Belirtiler
Kediler ağrıyı ve hastalığı ustalıkla gizler. 7 yaşından sonra hangi kontrollerin gerektiğini, evde hangi davranış, ağız, kilo ve su tüketimi işaretlerine dikkat etmeniz gerektiğini ve mama geçişinin nasıl planlanacağını anlatıyoruz.
Bakım RehberiEvde ağız bakımı: fırçalamaya alıştırmanın adım adım yolu
Ağız bakımının en zor kısmı fırçalamak değil, alıştırmak. İki haftaya yayılmış sabırlı bir program, çoğu köpek ve kedide günlük rutinin oturması için yeterli oluyor.

